Breed kijken en handelen

DSC00660

Blikvernauwing is een fenomeen dat zich voordoet als je kijk op de wereld grotendeels wordt bepaald door je eigen referentiekader of als je directe omgeving zoveel van je aandacht opeist dat je niet verder kunt kijken. Daarbij kunnen er nog veel andere factoren een rol spelen, bijvoorbeeld emoties, waarden, verwachtingen van anderen, afleiders, overtuigingen, je sociale of professionele netwerk, media en protocollen. Wat het ook is wat de blikvernauwing veroorzaakt, breder kijken wordt pas mogelijk met input van buitenaf die geïntegreerd wordt.

Ik zie in de dagelijkse praktijk als ervaringswerker vaak problemen en blokkades ontstaan in samenwerking en communicatie als men moeite heeft breder te kijken en daar vervolgens naar te handelen. Het is dan ook niet altijd zo eenvoudig. Als we snel informatie moeten verwerken accepteren we het meest voor de hand liggende en het vraagt tijd en investering om meer informatie te verwerven cq te verwerken. Die tijd en energie hebben we niet altijd, druk doende onszelf en onze omgeving draaiende te houden. Hoeveel zorg-en welzijnsorganisaties bevinden zich momenteel niet meer in een overlevingsmodus dan ooit? En eigenlijk geldt dat ook voor veel personen individueel.

Het gevolg is dat men in eigen organisatie, of deze nu formeel of informeel , ervaringsdeskundig, professioneel of beide is, nauwgezet bezig is met het bouwen van stevige funderingen en uitwerkingen van uitgedachte visies, maar vergeet de blik te verbreden naar buiten.  Vervolgens komt ook de uitvoering niet buiten de geijkte paden. Uiteraard zijn er uitzonderingen op deze traditie, maar die vernieuwende initiatiefnemers stuiten wel tegen heuse burchten op. Soms zijn dat burchten in de vorm van individuen, maar soms ook organisaties met blikvernauwing.

Een vraag die mij daarom bezig houdt is of het wel mogelijk is om daadwerkelijk de blik naar binnen te richten en tegelijkertijd naar buiten? Kan dat wel tegelijkertijd? Als we kijken naar zelfzorg en zelfbewustzijn, vraagt dat van ons een blik met aandacht naar binnen, in onszelf. We kunnen ons bewust worden van onze toestand, lichamelijk, psychisch, mentaal. Kunnen we, zonder dat contact met onszelf te verlaten, aandacht naar buiten richten? Of is het het één of het ander? Is dat niet de uitdaging voor ons, individueel? En zou dat ook niet de kern kunnen zijn waar organisaties met hun interne vs externe dynamiek mee worstelen? Hoe kun je nu als organisatie zorgen dat je overeind blijft en blijft bloeien, terwijl je het tegelijkertijd mogelijk maakt de hulpvrager zo optimaal mogelijk te laten bloeien? En wat is daar voor nodig?

Breed kijken vraagt om creativiteit. Om het doorbreken van patronen die slechts schijnzekerheid geven. Het vraagt ook om durf, om eerlijkheid naar jezelf, de ander. Het vraagt om het soms loslaten van je referentiekader en om het stapsgewijs verlaten van je overlevingsmodus. Het biedt in ieder geval veel nieuwe, verrassende mogelijkheden. Spannend maar wel rijker.

 

Advertenties