Eenzaam

loneliness

Eenzaamheid. Het is een woord dat langzaam maar zeker uit de taboesfeer verdwijnt. Je mag nu hardop zeggen dat je eenzaam bent, dat je je alleen en afgesloten voelt van de mensen om je heen. Toch zullen er nog velen zijn die, achter hun voordeur verstopt, niet de ander opzoeken om dit openlijk toe te geven. Het is alsof de eenzaamheid draaglijker wordt in tijden dat men zich daadwerkelijk afsluit dan zich tussen de mensen te begeven waar het als een molensteen om iemands nek voelt; de confrontatie nog groter is. Zo blijft iemand gevangen in zijn of haar allesomvattende besef van alleen zijn.

Laatst zei een vrouw tegen mij, vol verdriet en met enige schaamte: “Ik voel me zo eenzaam”. Wanneer iemand dat zo daadwerkelijk uitspreekt gaat dat door merg en been. Dat raakt. Omdat ik weet hoe dat voelt, ook ik heb dat gekend. En het is een naar gevoel, moeilijk te doorbreken en hardnekkig. Wat kon ik zeggen? Dat ze niet echt eenzaam is, dat er mensen om haar geven? Holle frasen en niet waar ook, want het gevoel van een eenzaam persoon is echt en verdient erkenning. Eenzaamheid kan een basisgevoel zijn dat een mens zijn of haar hele leven meeneemt vanuit een jeugd waarin zorg en aandacht gemist is, waar essentiële basisbehoeften niet vervuld werden. Het kan ook ontstaan door nare ervaringen met sociale contacten, het verlies van belangrijke personen om iemand heen of door het kwijtraken van voor de persoon waardevolle levensinvulling. Iemand raakt het geloof en het vertrouwen kwijt, soms ook het meer spirituele vertrouwen in God of hogere macht.

Ik heb gemerkt dat het we de neiging hebben om regelmatig, mede door ons eigen drukke leven en beslommeringen, compleet aan een ander voorbij te gaan. We zien die ander niet, horen niet wat ze zeggen. Omdat we vaak  de ruimte en rust niet vinden om zelf bewust te leven, dreigen wij  het contact te verliezen. We zijn onze omgeving. Daar maak ik mij evengoed schuldig aan.

Maar hoe zie je dan dat iemand eenzaam is? Dat is niet altijd zichtbaar; men kan zich zelfs uiterst sociaal voordoen en heel veel contacten hebben, overal aan mee doen. Of je ziet de persoon letterlijk niet, doordat hij of zij nooit de deur uit komt. Toch denk ik dat we wel meer kunnen doen en dat begint bij bewust zijn. Gebruik je intuïtie, je ogen en je oren en luister voorbij de woorden die iemand spreekt, de non-verbale signalen. Door je zelf af en toe open en kwetsbaar op te stellen bied je bovendien ruimte voor inbreng van de ander. Stel je beschikbaar op en zorg goed voor jezelf.

Ik heb niet de illusie dat we eenzaamheid uit kunnen bannen. We kunnen de ander wel aanmoedigen en hoop bieden. Eenzaamheid hoeft niet blijvend te zijn; het is geen uitzichtloze situatie. Met het ontwikkelen van nieuwe levensdoelen, nieuw vertrouwen en andere netwerken kan een eenzaam persoon weer ervaren deel te zijn van onze maatschappij. Soms is er een aanzet voor nodig om die eerste stap te zetten naar een meer gelukkig leven.

 

Advertenties