EMDR – een nieuwe uitweg

geen-weg-terug

Herstel is een grillig begrip. Met name als het gaat over psychisch herstel, want de menselijke geest is complex en individueel. Zo kan het gebeuren dat iemand die jarenlang op het eerste gezicht uitstekend functioneert op een dag schijnbaar onverwachts instort, terwijl een ander dagelijks worstelt met het hanteren van structuur en verantwoordelijkheid. Van buiten af lijken deze twee personen volledig verschillend en de omgeving zal ze ook anders beoordelen. In lichaam en geest kunnen echter dezelfde processen plaatsvinden die zich in het gedrag divers kunnen uiten. Bij beide personen kan sprake zijn van trauma en/of PTSS.

PTSS kan ontstaan na één of een reeks ontwrichtende gebeurtenissen in het leven die niet adequaat verwerkt konden worden, waardoor deze zich als het ware genesteld hebben in lijf en hersenen. De in principe natuurlijke reactie van fight of flight in de situaties zelf konden niet effectief plaatsvinden, waardoor deze zich blijven herhalen tijdens een langere periode erna. Ook worden onbewust gedachten en betekenissen gevormd over de traumatische gebeurtenissen, die er voor zorgen dat de persoon in nieuwe situaties die ‘triggeren’ exact dezelfde innerlijke en soms ook uiterlijke reacties vertoont. Triggers zijn als het ware subtiele vormen van ervaringen die onbewust een directe link leggen met de nare gebeurtenissen. Daar wordt al heel snel de oude betekenis aan gegeven – als een soort innerlijk schema – waardoor de persoon niet anders kan reageren dan hij of zij al heel lang deed.

EMDR is een therapeutische methode die effectief kan zijn bij het veranderen van de innerlijke betekenissen die aan de nare gebeurtenissen worden toegeschreven. Bovendien helpt deze iemand met PTSS los te komen van de hevige lichamelijke en emotionele reacties die vaak bij triggers gepaard gaan. De herinneringen verdwijnen niet; het is geen opruimsysteem om het verleden weg te wissen. Dat zou ook onlogisch zijn, daar het verleden de persoon gemaakt heeft tot wie hij of zij is en er anders een lege ruimte zou overblijven.

Hoe gaat EMDR in zijn werk?

De behandelaar gaat met de persoon vooraf in gesprek en samen wordt in kaart gebracht waar de hoogste mate van trauma ligt. Soms zijn dat meerdere gebeurtenissen. Het beeld wordt beschreven en er wordt een cijfer gegeven aan de mate van belasting. Tijdens de EMDR-sessie wordt gestart met dat beeld.  Met behulp van bewegende lampjes, klikken of het heen en weer bewegen van een vinger wordt om de zoveel tijd voor afleiding gezorgd, waarbij een vorm van nieuwe verwerking plaatsvindt. Binnen een sessie kan het gebeuren dat meerdere emoties voorbij komen, maar door de methode van werken wordt het dragelijk, terwijl er wel aan het trauma gewerkt wordt. Aan het einde van de sessie wordt er opnieuw een cijfer aan het beeld gegeven. Het hangt af van de mate van PTSS hoeveel sessies nodig zijn. Niet zelden worden EMDR-sessies afgewisseld met zogenoemde praatsessies tussendoor.

Ik startte deze column over herstel. Uit ervaring weet ik dat herstel met name een groeiproces is, waarbij de mate van herstel volgens mij bestaat uit het leren en uiteindelijk kunnen omgaan met eigen kwetsbaarheden. Bij mij is dat onder andere PTSS. Toen ik signalen bemerkte in mijn dagelijks functioneren dat ik nog met onverwerkte zaken zat, besloot ik dat aan te pakken. Het duurde even voor ik de juiste behandelaar vond; dat ging met omwegen. De belangrijkste twijfel die men had was dat ik al veel therapie had gehad in het verleden. Echter, dat was voornamelijk gesprekstherapie, inzichtgevend en groepsgericht. Deze vorm van therapie, EMDR, is zeker hard werken maar ik heb eindelijk het idee en gevoel echt in beweging te zijn en iets aan te pakken wat (te) lang is blijven liggen. En dat voelt goed.

Uiteraard is een geschikte behandelvorm voor een ieder verschillend. Het is zoeken naar datgene wat bij je past en aansluit. Voor mij is dat nu EMDR en ik vind het een aanrader. Er zijn mij twee dingen gezegd in het verleden hieromtrent: Eén: Het trauma opzoeken is te ontwrichtend en af te raden en twee: Bij complex trauma is EMDR af te raden. Ik ben er van overtuigd dat beide redeneringen misschien bij de kennis en trend van toen pasten, maar ze kloppen niet! Ik beschouw ze daadwerkelijk als misverstanden. En ik vind het jammer, want hierdoor is kostbare tijd verloren gegaan. Ik hoop werkelijk dat deze boodschap nu niet meer verkondigd wordt en serieus EMDR bij trauma en PTSS overwogen wordt.

 

 

Advertenties