Veiligheid creëren

veiligheid

Het bieden van een plek in de wijk aan inwoners met een kwetsbaarheid is één van de taken van de ervaringswerker. Dit is aan een behoefte voorzien voor met name volwassenen die in een voor- of natraject van een behandeling zijn, maar ook voor bewoners die geen of weinig gebruik van de zorg maken. De deelnemers van de inloopactiviteiten zijn dan ook moeilijk onder een vaste doelgroep te vangen. En dat is ook niet wat we willen. Met ons aanbod tijdens de open inloop proberen we de aansluiting zo optimaal mogelijk te vinden met de brede groep. In de praktijk betekent het dat dit aanbod vorm krijgt naar behoefte en vraag en in de loop van tijd aan verandering onderhevig is. Tegelijkertijd proberen we enigszins continuïteit te bieden.

Een open inloop geeft ruimte aan inclusie; er zijn geen voorwaarden voor toegang. Er is een startijd en een sluitingstijd. Daar tussenin is in- en uitloop mogelijk en men kan actief meedoen of slechts aanwezig zijn. De achterliggende visie daarop is dat de deelnemer zichzelf moet kunnen zijn en zich op eigen tempo moet kunnen ontwikkelen. Daarbij is er altijd ruimte voor individuele aandacht en een gesprek.

Als ervaringswerker vraagt het een bepaalde mate van flexibiliteit om niet te weten wie en welk aantal personen op jouw activiteit, voorlichting, gespreksgroep, etc. zal afkomen. Ook ben je nooit voorbereid op de dynamiek die je zult tegenkomen tijdens de inloop die je faciliteert. In de tijd dat we nu de open inloop in de wijk draaien zijn we tot de conclusie gekomen dat dit zeker bepaalde vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling van je vraagt.

Een essentieel thema is bijvoorbeeld veiligheid. Zo kun je een mate van veiligheid creëren door strakke regels, een stevig gestructureerd programma en toegangseisen. Of door jezelf als ervaringswerker zodanig te distantiëren van de deelnemers en de dynamiek, dat je er niets mee hoeft. De vraag is dan of je iets structureels bereikt en dit daadwerkelijk herstellend werkt voor de deelnemers. Een andere mogelijkheid is de veiligheid in gezamenlijkheid blijven onderzoeken en zo nodig bijstellen. Dat is wel iets harder werken. Samen uiteraard.

Waar kan de veiligheid door verstoord worden? Door verschillende situaties die zomaar plaats kunnen vinden tijdens een open inloop: een sluimerend onderling conflict, afwijkend gedrag dat door anderen storend wordt ervaren, agressief gedrag ( of wat als zodanig wordt beleefd) , te grote groep, te confronterend thema, politiek, discriminatie, pesten, roddel, etc. Het zijn reële bedreigingen die een gevoel van veiligheid in een groep kunnen ondermijnen en als jij als ervaringswerker daar niet gevoelig voor bent en het laat voortsudderen kan dat zomaar tot een uiteindelijke leegloop leiden met beschadigde of gedesillusioneerde wijkbewoners. Inclusief jijzelf.

Wat kan dan een manier zijn om te interveniëren? Hieronder wat tips en misschien heb jij er ook nog wel een paar! Het is als ervaringswerker aan te raden om met regelmaat aan zelfreflectie te doen, peers in te schakelen voor intervisie en de deelnemers zelf actief in te schakelen in het bijdragen aan de veiligheid en oplossing.

Tips:

  1. Wees er vroeg bij; wees alert op kleine signalen en speel er op in
  2. Stel basisregels op voor groepsveiligheid
  3. Wees zelf open, present en evenwichtig
  4. Kies geen partij, blijf zo mogelijk neutraal
  5. Ken jezelf goed, ook je sterke en kwetsbare kanten
  6. gebruik feedback en intervisie
  7. laat externen toe om af en toe iets aan te bieden, geeft nieuwe input groepsdynamiek
  8. speel in op wat leeft, pas zonodig je programma aan
  9. zet kwaliteiten/kennis wijkbewoners in
  10. laat vieren, maar pak regie ook terug
  11. laat spanning soms even toe; wat gebeurt er
  12. psycho-educatie en voorlichting met ruimte voor uitwisseling ervaringen
  13. vraag advies van wijkteam